પ્રકાશ માટે ડોપ્લર શિફ્ટનું સૂત્ર લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પ્રકાશ માટે,ડોપ્લર શિફ્ટ એ સ્ત્રોત અને અવલોકનકાર વચ્ચેની સાપેક્ષ ગતિને કારણે આવૃત્તિ અથવા તરંગલંબાઇમાં થતા ફેરફાર દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
જો સ્ત્રોત અવલોકનકારની સાપેક્ષમાં $v$ વેગથી ગતિ કરતો હોય (જ્યાં $v \ll c$),તો આવૃત્તિમાં ડોપ્લર શિફ્ટ $\Delta \nu$ નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે:
$\Delta \nu = \nu \left( \frac{v}{c} \right) \cos \theta$
જ્યાં:
$\nu$ એ મૂળ આવૃત્તિ છે,
$c$ એ પ્રકાશની ઝડપ છે,
$v$ એ સાપેક્ષ વેગ છે,
$\theta$ એ ગતિની દિશા અને દ્રષ્ટિરેખા વચ્ચેનો ખૂણો છે.
વૈકલ્પિક રીતે,તરંગલંબાઇમાં શિફ્ટ $\Delta \lambda$ નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે:
$\Delta \lambda = \lambda \left( \frac{v}{c} \right) \cos \theta$

Explore More

Similar Questions

એક ગેલેક્સી પૃથ્વીથી $286 \, km/s$ ની ઝડપે દૂર જઈ રહી છે. $630 \, nm$ પર લાલ રેખાની તરંગલંબાઈમાં થતો ફેરફાર $x \times 10^{-10} \, m$ છે. $x$ નું મૂલ્ય,નજીકના પૂર્ણાંકમાં,કેટલું થશે?........
[પ્રકાશની ઝડપ $c$ નું મૂલ્ય $3 \times 10^{8} \, m/s$ લો]

એક ગેલેક્સી પૃથ્વીથી દૂર જઈ રહી છે જેથી $600 \ nm$ ની વર્ણપટ રેખા $601 \ nm$ પર જોવા મળે છે. તો,પૃથ્વીની સાપેક્ષમાં ગેલેક્સીની ઝડપ કેટલી હશે ($km \ s^{-1}$ માં)?

એક રોકેટ $v$ ઝડપે ચંદ્ર તરફ જઈ રહ્યું છે. રોકેટમાં રહેલો અવકાશયાત્રી $f$ આવૃત્તિના સિગ્નલ ચંદ્ર તરફ મોકલે છે અને ચંદ્ર પરથી પરાવર્તન પામ્યા બાદ તેને પાછા મેળવે છે. અવકાશયાત્રી દ્વારા પ્રાપ્ત સિગ્નલની આવૃત્તિ કેટલી હશે? ($v << c$ ધારો)

Difficult
View Solution

દૂરની ગેલેક્સીમાંથી આવતા પ્રકાશની અવલોકિત તરંગલંબાઈ પૃથ્વી પરના સ્ત્રોતમાંથી આવતા પ્રકાશની સરખામણીમાં $0.5\%$ જેટલી વધેલી જોવા મળે છે. તો આ ગેલેક્સી

Difficult
View Solution

એક રોકેટ પૃથ્વીથી $10^{6} \ m/s$ ની ઝડપે દૂર જઈ રહ્યું છે. જો તેના દ્વારા ઉત્સર્જિત પ્રકાશ તરંગની તરંગલંબાઇ $5700 \ \mathring{A}$ હોય,તો તેની ડોપ્લર અસર (Doppler shift) $\mathring{A}$ માં કેટલી હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo